De stad Gistel heeft, samen met de het centraal kerkbestuur en de lokale (geloofs)gemeenschap, een intensief participatietraject afgerond om richting te geven aan de toekomst van de parochiekerken in de stad. De komende jaren wordt er -rekening houdend met het meerjarenplan, de benodigde budgetten en mogelijke subsidies- afgewogen welke acties er prioritair en mogelijk zijn, welke studies nodig zijn en waar het al op korte termijn mogelijk is om te experimenteren met nieuw gebruik.
Parochiekerken zijn waardevolle gebouwen in het hart van onze stad en deelgemeenten. Tegelijk staan lokale besturen in heel Vlaanderen voor de uitdaging om na te denken hoe deze gebouwen duurzaam gebruikt kunnen worden, vandaag en morgen.
Toekomstperspectieven
Voor de begeleiding van deze denkoefening namen de stad en kerkbestuur Kristof Lataire van adviesbureau Kapittel onder de arm. Hij is gespecialiseerd in participatie rond kerkgebouwen. Het traject bouwde verder op het bestaande kerkenbeleidsplan en onderzocht per kerk welke toekomstperspectieven mogelijk zijn. Daarbij lag de nadruk op respect voor de erfgoedwaarde en betekenis van de gebouwen, realistische en duurzame invullingen en een breed draagvlak bij de inwoners.
Het toekomsttraject in Gistel vertrok vanuit overleg, betrokkenheid en co-creatie. Het lokaal bestuur, Inwoners, verenigingen, vertegenwoordigers van de geloofsgemeenschap, kerkfabrieken en andere betrokken partners dachten mee na over de toekomst van de vier parochiekerken.
Het rapport dat nu voorligt, bouwt verder op het kerkenbeleidsplan van 2025 en brengt kansen, aandachtspunten en mogelijke vervolgstappen voor elke kerk in beeld. Het gaat niet om een definitieve beslissing, maar om een richtinggevend kader waarmee stad, kerkfabrieken, geloofsgemeenschap en lokale partners de komende jaren gericht aan de slag kunnen.
Verschillende ideeën
Voor alle vier de parochiekerken leeft de wens om een herkenbare sacrale ruimte te behouden.
In Snaaskerke zijn er ideeën om de Sint-Corneliuskerk uit te laten groeien tot een nieuw huis van de gemeenschap, met ruimte voor ontmoeting, verenigingen, schoolactiviteiten ... In het centrum van Gistel kan de Onze-Lieve-Vrouw Ten Hemel Opgenomenkerk het verhaal van Sint-Godelieve sterker zichtbaar en beleefbaar maken, met kansen voor museale beleving, toeristische ontsluiting en een krachtige verbinding tussen Abdij Ten Putte en het stadscentrum. In Zevekote kan de Onze-Lieve-Vrouwkerk een plek worden waar ontmoeting, basisvoorzieningen, zorg, lokale diensten, erfgoed en dorpsleven elkaar versterken. In Moere biedt de Sint-Niklaaskerk kansen om school, dorp, muziek en erfgoed samen te brengen, met bijzondere aandacht voor het Van Peteghemorgel, gedeeld gebruik en aanvullende functies die het bestaande ontmoetingscentrum versterken zonder ermee te concurreren.
De stad, kerkfabrieken, geloofsgemeenschap en lokale partners zullen de komende jaren – rekening houdend met het meerjarenplan, de benodigde budgetten en mogelijke subsidies - moeten bepalen welke acties prioritair en mogelijk zijn, welke studies nodig zijn en waar al op korte termijn met nieuw gebruik kan worden geëxperimenteerd.
Geen eindpunt maar een begin
Het traject markeert geen eindpunt, maar het begin van een nieuwe fase. Het biedt richting, inspiratie en concrete handvatten om samen zorg te dragen voor vier betekenisvolle plekken, elk met hun eigen verhaal, eigen gemeenschap en eigen toekomst. De voorgestelde ontwikkelingsrichtingen bieden een basis om verder in gesprek te gaan, prioriteiten te bepalen en mogelijke projecten voor te bereiden.
De ambitie is helder: de parochiekerken van Gistel respectvol bewaren waar dat nodig is, zorgvuldig veranderen waar dat kan en opnieuw verbinden met de mensen, noden en kansen van vandaag en morgen.
Schepen van kerkfabrieken Ann Bentein:
“Met dit traject bouwen we verder op het kerkenbeleidsplan van 2025. We wilden niet blijven steken in algemene principes, maar samen met de gemeenschap zoeken naar concrete en haalbare toekomstperspectieven voor elke kerk. Onze parochiekerken zijn bakens in Gistel en de deelgemeenten. Ze vertellen het verhaal van generaties inwoners, maar kunnen ook in de toekomst een betekenisvolle rol blijven spelen.”
Priester van de pastorale eenheid Sint-Godelieve, Stijn Vanhee:
“Voor de geloofsgemeenschap is het belangrijk dat de sacrale betekenis van elke kerk herkenbaar blijft. Tegelijk zien we dat deze plekken ook opnieuw verbinding kunnen brengen in de dorpen en in de stad. Als geloofsgemeenschap willen we mee zoeken naar een toekomst waarin stilte, herinnering, viering en ontmoeting elkaar blijven versterken.”
Voorzitter centraal kerkbestuur, Chris Dessin:
“Dit toekomstperspectief helpt ons om verder te kijken dan het beheer van gebouwen alleen. Het nodigt uit om na te denken over betekenis, gebruik, verantwoordelijkheid en samenwerking. Elke kerk vraagt een eigen aanpak, maar overal staat dezelfde zorg centraal: hoe kunnen we deze plekken op een respectvolle en duurzame manier doorgeven aan de volgende generaties?”
