Straatvinken is een jaarlijks telmoment dat nagaat hoe gezond het verkeer is in onze straten.
Dat gebeurt via een papieren telformulier. Tijdens het telmoment noteren burgers gedurende één uur hoeveel voetgangers, fietsers en andere voertuigen er door hun straat passeren. Wetenschappers onderwerpen de resultaten vervolgens aan een analyse. Het telmoment vindt plaats tijdens de avondspits op een donderdagavond in mei. Daarnaast brengen de Straatvinken ook de bredere verkeersleefbaarheid van hun straat in kaart over de manier waarop ze hun straat beleven.
Het volgende telmoment vindt plaats op donderdag 16 mei 2024 van 17 tot 18 uur.
Wat?
Het Straatvinken burgerwetenschapsproject spruit voort uit de engagementen in het Toekomstverbond. De ondertekenaars van het Toekomstverbond verbonden zich in maart 2017 tot ambitieuze doelstellingen. Een belangrijk onderdeel daarvan is de drastische omslag naar een nieuwe mobiliteitsmix tegen 2030, een ‘modal split 50/50’. Dat betekent dat het aandeel autovervoer tegen dan afneemt van 70 procent nu tot maximaal 50 procent en het aandeel duurzame mobiliteit toeneemt van 30 procent tot minstens 50 procent.
Ook in het regeerakkoord 2019-2024 schuift de huidige Vlaamse regering ambitieuze doelstellingen naar voren voor de modal split. Voor heel Vlaanderen is het streefcijfer 40% duurzame vervoermiddelen. In de grootstedelijke vervoerregio’s (Antwerpen, Gent en de Vlaamse Rand rond Brussel) ligt die ambitie op 50%.
Door jaarlijks het verkeer te tellen kunnen burgers nagaan of het verkeer in onze straten daadwerkelijk evolueert naar een duurzame modal split.
Met Straatvinken doen we doorsneetellingen. Dat is precies een van de voordelen van de aanpak van Straatvinken: je kan op straatniveau het effect tonen van individuele mobiliteitskeuzes door bewoners en pendelaars.
Modal split en modal shift
De modal split op straatniveau* toont hoe de straat gebruikt wordt door de verschillende vervoerswijzen. Het woord ‘modal’ betekent vervoerswijze, dus het middel dat gebruikt wordt voor verplaatsingen. Veelvoorkomende vervoerswijzen zijn de personenwagen, fiets, bus, tram of trein, en in het geval van goederentransport bijvoorbeeld binnenschip, vrachtwagen of vliegtuig.
Het woord ‘split’ verwijst naar de verdeling. Zo kan in een bepaald gebied bijvoorbeeld 50 procent van de verplaatsingen gebeuren met de fiets, 40 procent met de auto en 20 procent met de bus. De ‘modal split’ of de verdeling van de vervoerswijzen is dus een relatieve maat die iets zegt over de vervoerswijze die gekozen wordt, maar het is geenszins het enige relevante cijfer. Bovendien kan de modal split op veel verschillende manieren worden gemeten. De modal split berekenen is niet enkel relevant om een idee te krijgen van de uitstoot van vervuilende stoffen, maar ook van de leefbaarheid van straten, de verkeersveiligheid en de toeristische aantrekkingskracht van een stad of dorp.
De modal shift geeft aan hoe de modal split jaar na jaar evolueert. Om tegen 2030 de mobiliteitsdoelstellingen te halen moeten we gemiddeld elk jaar opnieuw een modal shift van minstens 2 à 3 procent naar meer duurzame vervoerswijzen realiseren.
*Straatvinken hanteert een aangepaste definitie voor modal split om de impact van het verkeer op straatniveau in kaart te kunnen brengen.
Praktisch
Via onderstaande knop, meer informatie, kan je je inschrijven en je straatlocatie aangeven, waar je zal tellen.
Je kan het papieren telformulier via de site downloaden of onderaan als bijlage vinden.
Je kan reeds eens oefenen door de tel-test te doen. Ook vind je er 10 handige teltips terug.
