Heb je last van muizen of ratten in je tuin of huis? Wat nu? Vergif gebruiken of toch niet? Vergif gebruiken is weliswaar een gemakkelijke, maar geen diervriendelijke methode. Het vergif zorgt voor inwendige bloedingen, waardoor het bloed opeenhoopt in verschillende organen. Het dier sterft daardoor een langzame, pijnlijke dood.
Preventie is altijd de eerste én de belangrijkste stap bij knaagdierenbestrijding. Zonder preventieve maatregelen nemen nieuwe ratten en muizen de plaats in van de dieren die je net hebt bestreden. En zo blijf je bezig.
Ratten zijn een bekende drager van ziekten en bacteriën en kunnen hiermee de door u opgeslagen voedingsmiddelen, medicijnen of goederen besmetten. Ratten en muizen brengen vaak ook schade aan infrastructuur.
Preventie
Focus maximaal op preventie en het voorkomen van schade:
- Vermijd voedselbronnen voor ratten en muizen
- Laat geen vuilnisbakken buiten staan
- Gooi geen (gekookte) etensresten in de compostbak
- Gebruik gesloten recipiënten voor het bewaren van (dier)voeders of ander eetbaar materiaal
- Zorg dat huisdieren geen voederresten achterlaten. Let hier vooral op als de dieren buiten verblijven, zoals pluimvee.
- Geef dieren zoals pluimvee enkel de hoeveelheid voedsel die ze direct opeten (geen voeder ter beschikking zetten voor de gehele dag)
- Zorg voor een goed uitgebouwd en onderhouden rioleringsnetwerk
- Zorg dat er geen toegang is naar mogelijke schuilplaatsen
- Ventilatieroosters dicht maken met een RVS-rooster
- Grotere openingen dichten met cement of plaatmateriaal
- Raamkozijnen doelmatig kitten en een RVS-net er onder, zodat ze er niet kunnen doorknagen
Muizen hebben voldoende aan een opening van 6 mm en ratten kunnen zonder probleem door een gaatje van 2 centimeter.
Bestrijding
Geen succes met de preventieve maatregelen? De volgende stap is het wegvangen van de muizen of ratten. Daarvoor bestaan er verschillende, diervriendelijke opties zoals klemmen.
Meer informatie vind je in de brochure ‘Diervriendelijk beheer van ratten en muizen in en rond je woning’. Zoek je een oplossing op maat van jouw situatie?
Doorloop dan de beslissingsboom om te zien wat de beste bestrijdingsmaatregel is voor jou situatie.
Hou er rekening mee dat spitsmuizen beschermd zijn en dus niet mogen gedood worden, je mag enkel preventieve maatregelen nemen om indringing te vermijden.
- Zijn er ratten afkomstig van een waterloop in de buurt? Neem dan contact op met de beheerder van de waterloop. Via de kaart van de waterlopen is te zien of de waterloop bevaarbaar is of niet en wie er de beheerder is.
- Zitten de dieren langs een gewestweg? Dan kunt u contact opnemen met het Agentschap Wegen en Verkeer
- Zijn er ratten in de woning of in uw tuin, zorg dan in eerste instantie dat u de preventieve maatregelen nastreeft. Indien deze maatregelen niet helpen, dan kunt u ons dit melden via de meldingskaart op de website of via de dienst milieu milieu@gistel.be
Hier vindt u tips over bestrijding voor ratten en de bestrijding van muizen.
Standaard wordt er niet gewerkt met vergif, dit geeft verdere invloeden op andere diersoorten of voor de veiligheid van kinderen.
Hou er rekening mee dat als u klemmen zet, dit moet afgeschermd staan zodat er geen andere (huis)dieren in de klemmen kunnen komen te zitten en dat kinderen hier niet per ongeluk kunnen mee in aanraking komen.
Soorten
Bruine rat
Deze rat eet alles wat er te pakken is en eet zowel plantaardig als dierlijk voedsel, zoals granen, zaden, slakken, larven, vogeleieren … De bruine rat eet vooral graag vlees en is hierdoor vaak te vinden in opslagplaatsen, kelders, voorraadkasten, zolders …
Ze is voornamelijk ’s nachts actief.
Bruine ratten worden geslachtsrijp na drie tot vijf maanden en hun levensduur is ongeveer één jaar. Ze hebben vier tot zeven nesten met telkens acht à twaalf jongen.
Ze planten zich sneller voort dan de zwarte rat. Ze nestelen graag ondergronds in riolen, onder huizen of in de tuin. Ze maken een nest van stof, papier, isolatie, stro of andere zachte materialen en leven in een straal van 50 meter rond het nest.
- 20 à 30 cm lang met een geschubde staart
- Weegt 100 à 500 g
- Rug is meestal grijsbruin met een lichtere buik, maar ze kunnen verschillende kleurvariaties hebben.
- Stompe snuit, grote oren en de staart is iets korter dan het lichaam
- Zwaarder gebouwd dan de zwarte rat, maar de oren zijn kleiner en de staart is korter
- de uitwerpselen zijn capsulevormig en ongeveer 20 mm lang (ze zijn ‘lelijker’ dan die van de zwarte rat – minder mooi afgerond)
- uitstekende zwemmers, maar klimmen slecht
Zwarte rat
Ook wel scheepsrat, huisrat, dakrat of pestrat genoemd. Ze leven graag op hoge en droge plekjes, zoals onder het dak of in isolatiepanelen. De zwarte rat overleeft enkel binnen en is dan ook vaker binnenshuis te vinden dan de bruine rat. Ze is voornamelijk ’s nachts actief en erg schuw. Ze eten voornamelijk plantaardig voedsel zoals granen en vruchten.
Zwarte ratten worden geslachtsrijp na twee à drie maanden, daarna kan ze drie tot zes keer per jaar een nest werpen met elk tot wel tien jongen.
- In stedelijk gebied vooral zwart van kleur en de buik lichter, maar kan ook variëren tot lichtbruin
- 15 à 24 cm lang met een langere staart dan lichaam (werkt als ‘grijpstaart’ en voor het evenwicht)
- Ze heeft een langere, ruigere vacht en grotere, dunner behaarde oortjes dan de bruine rat
- Grotere ogen en langere en dunnere staart dan bruine rat
- goede klimmer en zwemmer
- uitwerpselen zijn mooi afgerond en kleiner dan de bruine rat
Muskusrat
De muskusrat leeft vooral dicht bij watergebieden, vijvers, moeraslanden … Ze voedt zich voornamelijk met waterplanten zoals riet, lisdodden, maar ook landbouwgewassen zoals maïs, wortels, knolgewassen …
De muskusrat zal geen last veroorzaken binnenshuis, ze geven voornamelijk schade aan landbouwgassen, bermen, dijken en grachten door zijn graafwerken.
De wetgeving verplicht ook om ze te bestrijden wanneer ze schade toebrengen.
De muskusrat heeft twee à drie nesten per jaar met elk vijf tot zeven jongen. De jongen zwermen uit tijdens de trektijd (lente-herfst)
- weegt 600g à 1,8 kg
- breed hoofd en korte oren
- 25 à 40 cm lang
- lange onbehaarde en afgeplatte staart van ongeveer 20 à 28 cm, die fungeert als roer bij het zwemmen
Huismuis
De huismuis is een vindingrijk, nieuwsgierig en kieskeurig dier en laat zich moeilijk vangen. De huismuis verkiest om binnenshuis te leven en verdraagt niet goed koude temperaturen. Ze komen de woning binnen via openingen, het zijn uitstekende klimmers en bouwen hun nest op zolder of boven plafonds. Ze worden weliswaar vaak gevonden in de keuken omdat dit hun voedingsbron is. De huismuis is voornamelijk een nachtdier.
Het is een alleseter, maar verkiest plantaardige producten zoals peulvruchten of noten.
Ze moeten 3 gram voedsel eten per dag, maar kunnen enige tijd zonder te moeten drinken.
De huismuis is na twee maanden geslachtsrijp en heeft jaarlijks zes à tien nesten met elk vijf à zes jongen. De draagtijd is drie weken en ze leven gemiddeld ongeveer één jaar.
- 7 à 10 cm groot en ongeveer 30 gram
- Lichtbruine tot donkergrijze kleur met lichtere buik
- Spitse kop met grote oren
- Dunne staart dat even lang is als het lichaam
- Ze wordt vaak verward met de bosmuis, maar heeft kleinere ogen, oren en achterpootjes
- Uitwerpselen staafvormig 3 à 8 mm lang en 1 à 3 mm dik
Bosmuis
De bosmuis leeft vooral in bosranden met dichte begroeiing, open bosplekken met struikgewas en in aangrenzende tuinen met bomen en struikgewas. Ze bouwen hun nest ondergronds, vaak onder boomwortels en soms tot 1 meter diep. Ze eten kleine ongedierte zoals insecten en wormen, als groene plantendelen als noten, gedroogde vruchten, bessen en zaden.
De bosmuis kan twee tot vier nesten hebben per jaar met elk drie tot zeven jongen. Ze wordt maximaal één jaar oud.
- Ongeveer 10,5 cm lang, met een even lange staart
- Spitse neus
- Grote uitstaande oren, grote zwarte ogen
- Licht geelbruine tot donkerbruine kleur met lichtere buik, beide zijden zijn gemarkeerd door een oranje-bruine scheidingslijn
- Door de lange achterpoten zijn het uitstekende springers (65 cm hoog en tot 80 cm ver)
Spitsmuis
De spitsmuizen leven in tuinen en groene, ruigere omgevingen rondom gebouwen. Bij een eerste koudeprik kunnen ze zich verhuizen naar binnenshuis voor een warm nest en voedsel. De spitsmuis is een insecteneter, moeten er voldoende insecten in huis zijn om te overleven.
De spitsmuis heeft een zeer grote voedingsbehoefte, namelijk zijn eigen lichaamsgewicht. Hij verlost ons hierdoor wel van spinnen, wormen, slakken, larven …
De spitsmuis heeft twee à drie nesten per jaar met elk vijf tot zeven jongen. De moeder neemt de jongen reeds na één week op sleeptouw, de jongen nemen de staart vast en vormen een treintje achter elkaar. Spitsmuizen leven gemiddeld twee à drie jaar.
- 6 à 9 cm lang
- Smalle, spitse schedel en tanden
- Sterk glanzende vacht, bruine of grijsbruine kleur met een lichtere buik
- Staart is 2/3de van de lichaamslengte en heeft lange haartjes
- Sterke muskusgeur, vooral de mannelijke dieren
Spitsmuizen zijn beschermd en mogen dus niet gedood worden, enkel preventieve maatregelen mogen er genomen worden.
Veldmuis
De veldmuis leeft bij voorkeur op droge, zonnige en beschutte plaatsen met een ruige en dichte plantengroei. Het is een uitstekende graver en bouwt nesten tot soms wel 60 cm diep. De veldmuis springt of klimt zelden tot nooit. Het is een planteneter en eet vooral graangewassen, bollen, aardappelen, kool, wortels, boomschors …
Er zijn behoorlijk wat ‘looppaadjes’ te zien rond de ingang van het nest. Ze kan schade richten aan weilanden door ondergrondse gangen.
De veldmuis heeft jaarlijks vijf à zes nesten met elk vijf à zes jongen. Na 25 dagen zijn ze reeds geslachtsrijp. De levensverwachting is één of één en een half jaar. Ze vallen vaak ten prooi aan roofvogels, hermelijnen …
- 9 à 12 cm lang
- Plompe bouw, stompe snuit
- Ogen en oren bijna verborgen in de vacht
- Lichtbruine tot grijsbruine kleur met lichtere buik, er kunnen wel kleurvariaties zijn tot zwart
- De staart is veel korter dan het lichaam (1/3de) en behaard
- Uitwerpselen zijn groen van kleur en zijn ongeveer 8 mm lang
